Ακραίες περιπτώσεις Mens Rea

Η πρώτη θεμελιακή γνώση του Ποινικού Δικαίου, με την οποία έρχεται αντιμέτωπος κάθε σπουδαστής νομικής, είναι ότι κάθε πράξη στο ποινικό δίκαιο πρέπει να εξετάζεται με τη νομοτυπική της μορφή και να πλαισιώνεται με τέτοιο τρόπο, ώστε να περιέχει τόσο (α) την, υπό στενή έννοια, αντικειμενική υπόσταση (actus reus) όσο και (β) την υποκειμενική ή νοητική υπόσταση (mens rea). Το actus reus θα μπορούσε να χαρακτηριστεί και ως τα εξωτερικά στοιχεία της πράξης, ενώ το mens rea και ως τα ενδόμυχα ή εσωτερικά στοιχεία της (ίδιας) πράξης.

Μια δεύτερη βασική γνώση της θεωρίας του ποινικού δικαίου είναι ο γενικός κανόνας που συνοψίζεται στη λατινική φράση «Actus non facit reum nisi mens sit rea», που σημαίνει ότι κανείς δεν είναι υπεύθυνος για τις πράξεις του μόνο, παρά μόνο αν δρα με την απαραίτητη ένοχη διάνοια. Δηλαδή, κανένας δεν είναι ένοχος για ένα έγκλημα, εκτός από αυτούς που διέπραξαν μια συγκεκριμένη ποινική πράξη (actus reus) με την απαραίτητη νοητική υπόσταση (mens rea).

Αυτή η γενική αρχή, όσο και απλοϊκή και αν μοιάζει, έχει αρκετές δυσκολίες κατά την υπαγωγή σε αυτήν των αληθινών περιστατικών. Στο συλλογικό πόνημα που ακολουθεί, επελέγησαν δυο διαμετρικά αντίθετες γενικές περιπτώσεις, ώστε να ξεδιπλωθεί η υφή των δυσκολιών στην απονομή της δικαιοσύνης. […]

Η μεταφυσική διάσταση της εταιρικής προσωπικότητας

Ενδεχομένως όλοι έχουμε προσέξει στα ονόματα των εταιρειών να περιλαμβάνονται συχνά λέξεις όπως limited, περιορισμένη ευθύνη ή τα αρχικά Ltd και PLC (για την Ελλάδα ΑΕ, ΕΠΕ & ΙΚΕ). Ενδεχομένως και πάλι πολλές φορές να έχουμε νιώσει αδικία, στο άκουσμα ειδήσεων αναφορικά με τη χρεοκοπία εταιρειών και τις συζητήσεις για απλήρωτους εργαζόμενους. Είναι σχεδόν κοινή αντίληψη ότι όσοι βρίσκονται πίσω από κάθε εταιρεία, όταν πάει κάτι στραβά, πρέπει να βάζουν το χέρι στην τσέπη.

Η παραπάνω θέση ενεργοποιεί μια ιδιαίτερη προβληματική: Ας αναλογιστούμε μια «συνηθισμένη» οικογένεια, η οποία παράλληλα με κάποιους προθεσμιακούς ή αποταμιευτικούς λογαριασμούς, αφιέρωσε τις λοιπές της αποταμιεύσεις στην αγορά μετοχών κάποιων δημοφιλών εταιρειών (κατά πασά πιθανότητα μέσω κάποιας απρόσωπης χρηματιστηριακής αγοράς). Ας φανταστούμε, ότι η μια εταιρεία ενεπλάκη σε ένα τεράστιο περιβαλλοντολογικό σκάνδαλο και της έχει επιβληθεί ένα τόσο μεγάλο πρόστιμο, που η εταιρεία πτώχευσε. Οφείλει αυτή η οικογένεια να πληρώσει τους υπαλλήλους και τους προμηθευτές, της εταιρείας, από το όποιο υστέρημά της; Θα πρέπει να υποστεί πλήρη κατάσχεση των περιουσιακών της στοιχείων; […]

Επισκόπιση κυπριακής νομολογιάς Ιδιωτικού Διεθνούς Δικαίου

Βαθιά μου πίστη ότι η παράμετρος πολιτική δεν αρκεί για την επίτευξη οποιουδήποτε στόχου και ενίοτε λειτουργεί απλώς ως μια εκδήλωση προθυμίας. Χωρίς το κατάλληλο θεωρητικό πλαίσιο αλλά και τις πρακτικές δομές που θα ενσαρκώσουν αυτό, η οποιαδήποτε απόπειρα για χάραξη πολιτικής, θα αποτελεί στην καλύτερη περίπτωση μια ξύλινη φιλονικία σε κάθε λογής κοινοβουλευτικά έδρανα.

Η εστίασή μου στα πλαίσια αυτής της ενασχόλησής μου με το Ιδιωτικό Διεθνές Δίκαιο, ήταν η σύζευξή του με τον απώτερο σκοπό της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Καθόλου ασήμαντη η καθαυτή πτυχή του κλάδου του Ιδιωτικού Διεθνούς Δικαίου, την ενορχήστρωση, δηλαδή, ενός πολυεπίπεδου δικανικού δίαυλου επικοινωνίας. Ο εξεζητημένος, όμως, αυτός χαρακτήρας παίρνει μια ιδιαίτερα απτή μορφή εντός, και για σκοπούς, της Ευρωπαϊκής Ένωσης. […]

Ενδικοφανής και εξώδικος έλεγχος Δημόσιας Διοίκησης

Ο Ε. Π. Σπηλιωτόπουλος, νομικός ακαδημαϊκός με διακεκριμένη εξειδίκευση στο Διοικητικό Δίκαιο, δεν διστάζει να περιγράψει τα διοικητικά όργανα (του Δημοσίου) ως την πρόληψη της τυραννίας και την προάσπιση των ελευθεριών του πολίτη, ενώ αρκετά προγενέστερα ο Max Weber είχε μιλήσει για εκείνη την γραφειοκρατία που είναι ικανή να αποκτηνώσει την ευρύτερη έννοια του Κράτους. […]

Ιδεολογική αστοχία σε μετάφραση του Πανεπιστημίου Κρήτης

Το βαθύτατο κόμπλεξ του νεοέλληνα που τον οδηγεί να αλλοιώνει έννοιες ώστε να χαϊδεύει την ιδεολογία του, φθάνει μέχρι και τα πανεπιστήμια!

Μια εθελοντική ομάδα του Πανεπιστημίου Κρήτης αποφασίζει να μεταφράσει το «Η πολιτική ως Επάγγελμα» του Max Weber. Η Αγγλική μετάφραση (π.χ. του Πανεπιστημίου Pfeiffer) χρησιμοποιεί τον όρο «administrative officials», το πρωτότυπο γερμανικό κείμενο τον όρο «Fachbeamte», τον οποίο, τουλάχιστον, το ΔΕΕ το μεταφράζει ως «τεχνικός αξιωματούχος». Το Ελληνικό Πανεπιστήμιο επέλεξε το αφηρημένο «εξειδικευμένος υπάλληλος». […]

Bitcoin: Ένας ένδοξος (τεχνολογικός) Βυζαντινισμός

Yanis Varoufakis & Bitcoin

Πόσοι είναι εκείνοι που δεν δέχονται, που δεν πιστεύουν, ότι η Βυζαντινή Αυτοκρατορία δεν ήταν η συνέχιση της Ρωμαϊκής; Ο διάδοχος, ο κληρονόμος και ο οργανικός συνεχιστής της Ρωμαϊκής αυτοκρατορίας; Λίγοι… Λίγοι είναι και οι υποστηρικτές των bitcoins που δεν πιστεύουν ότι αυτά, αυτό το καινοτόμο νομισματικό σύστημα, δεν είναι ικανό να αντικαταστήσει όχι απλά ένα νόμισμα, αλλά ολόκληρο νομισματικό σύστημα, τις τράπεζες, τα νομισματοκοπεία, ακόμη και την ίδια τη νομισματική παράδοση. […]

Εφαρμόζοντας την Παρένθετη Μητρότητα στη Δημοκρατία της Κύπρου

Μέσα από την εξιστόρηση μιας αληθινής ιστορίας στις ΗΠΑ και στην οποία τα πάντα πήγαν «στραβά», ακατάλληλοι γονείς, ακατάλληλη παρένθετη μητέρα, μια ιδιωτική συμφωνία και ένα γραφείο μεσολάβησης που λειτουργούσε στα πλαίσια εμπορικής επιχείρησης, δηλαδή ένα μείγμα και μια σειρά από γεγονότα που η ανάγνωσή τους σίγουρα προκαλεί συγκεκριμένη συναισθηματική ένταση, αναδεικνύεται η καταλληλότερη βάση για την ανάδειξη της παρένθετης μητρότητας. […]