Πτώχευση φυσικών προσώπων

Στην δυτική κουλτούρα το πιο δεύτερο πιο συχνό «ρητό» για τις τράπεζες είναι το «Αν χρωστάς 10.000$ στην τράπεζα σου έχεις πρόβλημα, αν χρωστάς 100.000.000$ έχει πρόβλημα η τράπεζα σου.» (Για τους περίεργους, το πρώτο πιο διαδεδομένο ρητό είναι το «Η τράπεζα είναι το μέρος εκείνο που μπορείς να δανιστείς χρήματα αν μπορείς να αποδείξεις ότι δεν χρειάζεσαι»)

Πολλοί αναρωτιέστε: «Μα καλά είναι δυνατόν να μπορεί κάποιος να δημιουργήσει πρόβλημα στην τράπεζα του;» Χμ, όχι δεν προσπαθώ να σας πω κάποιο ανέκδοτο, ειδικά για την Αμερική υπάρχουν πολλές τέτοιες ιστορίες … ωστόσο δεν θα επεκταθώ σε αυτές τις ιστορίες. Εξάλλου οι περισσότερες μου θυμίζουν τις ιστορίες που ανταλλάσσουν οι ναυτικοί.

Anyway παρατηρούμε λοιπόν την μεγάλη διαφορά στην νοοτροπία, εδώ στην Ελλάδα φοβόμαστε ακόμη και την έκδοση πιστωτικής κάρτας ενώ στην απέναντι όχθη του Ατλαντικού διαδίδουν ιστορίες για αγρίους. Είμαι πεπεισμένος ότι η νοοτροπία σχετίζετε με το αντίστοιχο νομοθεσιακό πλαίσιο (ή μήπως η νομοθεσία σχετίζετε με την νοοτροπία; Δεν είμαι ο ειδικός να απαντήσω σε αυτή την ερώτηση. Έχει ωστόσο σημασία;). Πράγματι, υπάρχουν αρκετά μεγάλες διαφορές στο Ελληνικό νομθεσιακό πλαίσιο που περιγράφει τις σχέσεις Πολιτών και Τραπεζών με το αντίστοιχο αμερικάνικο. Ωστόσο τον Δεκέμβριο του 2009, αν δεν κάνω λάθος, ψηφίστηκε μια αλλαγή που μας κάνει λίγο περισσότερο «Αμερικάνους». Συγκεκριμένα υπάρχει πλέον η δυνατότητα πτώχευσης φυσικών προσώπων.

Συγκεκριμένα αν ένας πολίτης δεν έχει περιουσιακά στοιχεία και τα τρέχοντα εισοδήματα του δεν επαρκούν για την ικανοποίηση των δανειακών του υποχρεώσεων ή δεν επαρκούν για την κάλυψη των στοιχειωδών βιοτικών αναγκών τότε το Ειρηνοδικείο μπορεί να τον απαλλάξει από τα δάνεια εφόσον δεχθεί να εξοφλήσει το 10% της οφειλής εντός 4 χρόνων. Μάλιστα μετά από τα 3-5 χρόνια ο «Τειρεσίας» είναι υποχρεωμένος να διαγράψει τον φάκελο του.

Το νομοσχέδιο περιλαμβάνει και άλλες λεπτομέρειες, όπως το ότι δεν είναι απαραίτητη η ρευστοποίηση της πρώτης κατοικίας αν δεν υπερβαίνει το αφορολόγητο όριο προσαυξημένο κατά 30% (με τα σημερινά δεδομένα δηλαδή μιλάμε για 260 τ.μ. – ιδιαίτερα ελαστικό. D’ya? ). Επίσης περιγράφει τι συμβαίνει στις περιπτώσεις που η αδυναμία πληρωμής του οφειλέτη δεν είναι μόνιμη (π.χ. για δυο χρόνια είτε να καταβάλλονται μόνο οι τόκοι είτε απλά θα κεφαλαιοποιούνται).

Προσωπικά το καθεαυτό νομοσχέδιο δεν το θεωρώ ουσιαστικό, αφού αφορά ένα πολύ μικρό μέρος των οφειλετών. Είμαι σίγουρος ότι ένας Έλληνας θα προτιμήσει να μην ρευστοποιήσει το εξοχικό του παρά να τακτοποιήσει κάποιο καταναλωτικό δάνειο των 20.000€. Και στην τελική, προσωπικά αν έφτανα σε σημείο πραγματικής πτώχευσης πιο πολύ θα με απασχολούσε το γεγονός τι έκανα τόσο λάθος και πως θα διορθώσω αυτό το λάθος παρά το τι θα κάνω με την τράπεζα μου.

Ωστόσο κρίνοντας από το σκεπτικό ότι το νομοσχέδιο σαν πρώτο στάδιο θέτει τον εξωδικαστικό συμβιβασμό, ενώ στα δεύτερο στάδιο προτρέπει το Ειρηνοδικείο να επιδιώξει και πάλι συμβιβασμό, μπαίνω σε σκέψεις. Θεωρώ ότι ο στόχος του νομοσχεδίου είναι να ωθήσει τράπεζες και δανειολήπτες να προβαίνουν σε (εξωδικαστικές) επαναδιαπραγματεύσεις των δανείων.Εξάλλου μπορεί να είναι λάθος του δανειολήπτη που υπερεκτίμησε την πιστοληπτική του ικανότητα, ωστόσο είναι δέκα φορές μεγαλύτερο λάθος ότι η τράπεζα «πίστεψε» τον δανειολήπτη. Και στην τελική μπορεί να είναι στο Business Plan της τράπεζας η σύναψη επισφαλή δανείων … όπως και να έχει η αλήθεια είναι πολλές φορές οι Τράπεζες αγνοούσαν το γεγονός ότι το κράτος αποτρέπει να δίνουν δάνεια σε όσους το 60% των εισοδημάτων τους δεν επαρκούν για την κάλυψη των δόσεων. (Disclaimer, δεν είμαι αριστερός ούτε κατά του τραπεζικού συστήματος.)

Το παραπάνω νομοσχέδιο δεν θεωρώ ότι θα αλλάξει δραματικά την εικόνα των υπερχρεωμένων νοικοκυριών (διάβαζα τις προάλλες ότι τα καταναλωτικά δάνεια σε καθυστέρηση αγγίζουν τα 4,1δις €). Ωστόσο ελπίζω ότι θα αλλάξει την εικόνα που έχει ο πολίτης για τις τράπεζες, σε πρώτη φάση είναι εξίσου σημαντικό